Podstawę prawną programu stanowi Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 110, poz. 915), które w Załączniku Nr 2 określa następujący zakres wsparcia finansowego na utworzenie lub modernizację szkolnych placów zabaw:
(1) URZĄDZENIA I ICH INSTALACJA
Koszty zakupu i instalacji pojedynczych elementów sprzętu rekreacyjnego lub zestawów sprzętu rekreacyjnego, pozwalających na prowadzenie z dziećmi różnych form zajęć ruchowych, w szczególności pokonywanie przeszkód, wspinanie, czworakowanie, przeskoki, przeploty, zwisy.
Rozporządzenie wymienia następujące urządzenia, które winny być zróżnicowane ze względu na możliwości dzieci:
- różnorodne drabinki
- drążki do ćwiczeń
- ścianki wspinaczkowe
- pomosty
- równoważnie
- pochylnie
- przeplotnie
- kolorowe huśtawki
Sprzęt rekreacyjny powinien posiadać co najmniej trzyletni okres gwarancji. Urządzenia powinny być wykonane z bezpiecznych i trwałych materiałów oraz spełniać wymogi Polskich Norm i warunków bezpieczeństwa określonymi w innych przepisach. Krótko mówiąc urządzenia winny posiadać ważne certyfikaty bezpieczeństwa według norm EN-1176 i EN-1177. Należy pamiętać, iż Polskie Normy są zgodne z normami europejskimi.
Naszym zdaniem
Rozporządzenie Rady Ministrów określa wyłącznie funkcje zabawowe i podaje typy urządzeń rekreacyjnych. Na stronie internetowej MEN można znaleźć przykładowe wizualizacje placów zabaw. Jednocześnie w odpowiedzi na pytanie "Czy MEN przewiduje dodatkową pomoc w zakresie wyboru kosztorysów budowy szkolnych placów zabaw, producentów czy katalogów pomocy dydaktycznych?" pada jednoznaczna odpowiedź "Nie, żadne konkretne rozwiązania ani producenci nie będą polecani". Zatem należy przyjąć, iż wizualizacje opracowane na zlecenie MEN mają charakter niezobowiązujący, gdyż same w sobie nie mają mocy prawnej. W pełni rozumiemy, iż wizualizacje oparte są o standardowe urządzenia spotykane w Polsce. Lecz zgodnie z literą prawa oraz kategorycznym odcięciem się MEN od konkretnych rozwiązań, nic nie stoi na przeszkodzie, aby w Państwa Szkołach stanął plac o innym wyglądzie niż ten z wizualizacji. Należy wyłącznie pamiętać o tym, aby spełniał one funkcje zabawowo-ruchowe,normy bezpieczeństwa i inne wymogi przedstawione w załączniku nr 2 rozporządzenia RM z dnia 7 lipca 2009 r. (jak opisaliśmy powyżej).
(2) BEZPIECZNA NAWIERZCHNIA I ZAGOSPODAROWANIE TERENU
Koszty obejmują w szczególności pokrycie powierzchni szkolnego placu zabaw zielenią oraz nawierzchnią bezpieczną piankową albo gumową w kolorze pomarańczowym w odcieniu PANTONE: 152 C, RAL: 2011 – Tieforange oraz nawierzchnią syntetyczną typu tartan lub inną nawierzchnią syntetyczną w kolorze niebieskim w odcieniu PANTONE: 540 C, RAL: 5003 – Saphirblau. Nawierzchnie winny być zgodne z Polskimi Normami, mają być instalowane pod sprzętem rekreacyjnym i amortyzować upadek dziecka z wysokości do 1,5 m.
Rozporządzenie podaje następujący orientacyjny podział powierzchni placów zabaw:
| Orientacyjny podział powierzchni placu zabaw |
mały plac zabaw |
duży plac zabaw |
| - powierzchnia ogółem | ok. 240 m2 | ok. 500 m2 |
| - nawierzchnia RAL 2011 pomarańczowa | ok. 150 m2 | ok. 240 m2 |
| - nawierzchnia RAL 5003 niebieska | ok. 20 m2 | ok. 50 m2 |
| - teren zielony | ok. 70 m2 | ok. 210 m2 |
Naszym zdaniem
Plac zabaw z natury rzeczy ma służyć zabawie, a bezpieczna nawierzchnia pełni rolę amortyzatora dziecięcych upadków. Obszar koniecznej bezpiecznej nawierzchni i jej grubość zależy od technicznych parametrów urządzenia (tj. strefa bezpieczeństwa i maksymalna wysokość upadku). Obliczenia tych parametrów i obszaru bezpiecznej nawierzchni wynikają z normy PN-EN 1177. Rozporządzenie podaje powierzchnię bezpieczną zawsze w wielkości orientacyjnej ("około"), zaznaczając jednocześnie iż place zabaw mają być zgodne z obowiązującymi normami. Również dodatkowe wyjaśnienia na stronie internetowej MEN uściślają, iż rozmiary placu zabaw i nawierzchni bezpiecznej zależą od warunków konkretnej szkoły. Niestety koszt wykonania metra kwadratowego bezpiecznej nawierzchni jest bardzo wysoki. Dlatego w naszych projektach zalecamy tyle nawierzchni, ile wymagają normy bezpieczeństwa. Ideą placów zabaw "Radosna szkoła" jest zapewnienie aktywności fizycznej i umożliwienie prowadzenia zajęć ruchowych. Do pokonywania przeszkód, wspinania, czworakowania, przeskoków, przeplotów czy zwisów potrzebne są urządzenia zabawowe (oczywiście osadzone na koniecznym metrażu bezpiecznego podłoża). Biegać swobodnie dzieci mogą równie dobrze na trawie, a taką trawiastą część placu zabaw program MEN przewiduje.
(3) KOSZTY PRAC PRZYGOTOWAWCZYCH I OZNAKOWANIE
Koszty prac przygotowawczych obejmują w szczególności koszty sporządzenia dokumentacji, w tym projektu utworzenia lub modernizacji szkolnego placu zabaw. Na placu zabaw należy zainstalować tablicę z regulaminem i napisem o treści „Szkolny plac zabaw wyposażony w ramach programu rządowego RADOSNA SZKOŁA".
